شرحی بر فیلم فتنه
فِتنه (به هلندی و انگلیسی: Fitna) نام فیلمی است اثر خیرْت ویلدِرس، رهبر حزب برای آزادی در پارلمان هلند. این فیلم در ارتباط با قرآن و مسلمانان ساخته شدهاست. فیلم مستندی است که با آوردن فرازهایی از متن قرآن و پیوندزدن آن به وقایع تروریستی این سالها، در پی پدیدارشناسی و ریشهیابی تروریسم است. نام فیلم از واژهٔ عربی فتنه برگرفتهشده که بارها در قرآن به کار رفتهاست. این فیلم ۱۵ دقیقهای که پس از عدم قبول پخش آن در بسیاری از سایتها و شبکههای تلویزیونی هلند، سرانجام روی وبسایت ویدئویی لایولیک (به انگلیسی: liveleak) منتشر شد به دو زبان انگلیسی و هلندی قابل دسترس است. این فیلم اسلام را دشمن آزادی و خشونتطلب و همچنین مسلمانان را تروریست و وحشی معرفی میکند. [۱] ویلدرس قرآن را با کتاب نبرد من نوشته آدولف
هیتلر مقایسه کردهاست و به ادعای خودش آن را منشاء الهامگیری برای حملات تروریستی و دیگر خشونتها میداند.[۲] این فیلم واکنشهای بسیاری را از طرف مسلمانان و حتی سیاستمداران غیرمسلمان در پی داشتهاست.[۳]
این فیلم در آغاز در متنی نسبت به برخی تصاویر زننده در فیلم هشدار میدهد.
در ابتدا پیامبر اسلام را به صورت همان کاریکاتور جنجالی دانمارکی نمایش میدهد که بمب ساعتی بالای سرش در انتهای فیلم منفجر میشود.
فیلم در سه مرحله نسبت به اسلام و ترور، جهانیشدن اسلام و اسلام در اروپا (و بهویژه هلند) به مخاطب هشدار میدهد.
فیلم در هر مرحله آیات قرآن را مطرح میکند و از پس آن صحنههای ترور، جنگ یا شکنجهٔ مسلمانان را به صورت عکس یا فیلم نمایش میدهد. آیات ۳۹ و ۶۰ سوره انفال، آیات ۸۹ و ۵۶ سوره نساء و آیهٔ ۴ سوره محمد در طول فیلم تلاوت میشود.
در ابتدای فیلم آیهٔ ۶۰ سورهٔ انفال قرآن تلاوت میشود و در پی آن صحنه حملات ۱۱ سپتامبر به آمریکا نمایشدادهمیشود. مکالمات تلفنی یک زن با یکی از قربانیان این حادثه و تصاویری از این حمله منجمله سقوط یکی از ساکنین از بالای برج نشان داده می شود. سپس در یک سخنرانی یکی از مسلمانان چنین می گوید: «خداوند از این که غیرمسلمانان را به قتل برسانید خشنود خواهد شد».
در طول فیلم سخنرانیهایی از شخصیتهای عرب پخش می شود که مخالفتشان را با غیرمسلمین و یهودیان ابراز می کنند. در مصاحبهای با یک خردسال مسلمان از وی پرسیده می شود چرا از یهودیها نفرت داری؟ و وی جواب می دهد چون خدا در قرآن گفتهاست.
فیلم مسلمانان را به نازیها نسبت می دهد. در صحنههایی از فیلم زنان مسلمان تابلوهایی بردست دارند که بر آن نوشته شدهاست: «رحمت خداوند بر هیتلر» و یا «برای یک هلوکاست واقعی آماده باشید.» همچنین در عکسی، گروهی مسلمان نقابدار نمایش داده می شوند که به حالت نازیستها احترام نظامی گذاشتهاند.
صحنههای سربریدن و تصاویری از تئوون گوگ کارگردان که در سال ۲۰۰۴ به دست بنیادگرایان اسلامی به قتل رسید نیز در این فیلم گنجاندهشدهاست. تصاویر بمب گذاریهای لندن در ژوئیه ۲۰۰۵ و مارس ۲۰۰۴ مادرید نیز در فیلم نمایشدادهمیشود.
برخی از مسلمانان در این فیلم ادعا میکنند که اسلام بالاترین و ارجح ترین دین است و هر دین دیگری، چه مسیحی و چه یهودی غیرقابل قبول است. اسلام تمام اروپا و آمریکا را فتح خواهد کرد و در جهان پیروز و مسلّط خواهد شد.
در بخشی از فیلم تصویر محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، نمایشدادهمیشود که در سخنرانی خود میگوید: «پیام انقلاب پیام جهانی است و در جغرافیا و زمان محدود نمیشود. تردید نکنید که انشاءالله اسلام کجا را فتح خواهدکرد؟ اسلام همهٔ قلّههای جهان را فتح خواهد کرد.»
در بخش دیگری از فیلم نیز تصویر و صحبتهای آیتالله علی مشکینی، رهبر پیشین مجلس خبرگان رهبری، آورده شده که میگوید: «دین اسلام دینی است که دنیا را میخواهد اداره کند و اداره کرده و بالاخره اداره خواهدکرد.»
فیلم سپس به سنگسار زنان زناکار و اعدام همجنس گرایان در ایران اشاره میکند. در مصاحبهای گفته میشود: «اگر همسر یا خواهر من با فردی نزدیکی کند من بیتردید وی را خواهم کشت».
فیلم در دنباله به پدیدهٔ افزایش جمعیت مسلمانان در اروپا و کشور هلند میپردازد. یک میلیون از جمعیت ۵/۱۶ میلیون نفری هلند یا مسلمانند و یا با مسلمانان نسبت دارند.[۴]
در تصاویری از قمهزنی، چهرهٔ کودکانی نمایش داده میشود که بر اثر قمه خونآلود شدهاند و آیندهٔ کودکان هلندی در صورت افزایش مسلمانان در این کشور ترسیم شدهاست.
در انتها فردی یکی از صفحات قرآن را به دست می گیرد، تصویر تیره می شود و صدای پاره شدن کاغذ پخش میشود. سپس متنی نمایش داده میشود که: «صدایی که شما شنیدید صدای پارهشدن برگی از دفترچهٔ تلفن بود. این وظیفه من نیست؛ بلکه وظیفه مسلمانان است که آیات تنفرآمیز را از قرآن پاره کرده و به دور بیندازند.
مسلمانان از شما [مردم جهان] میخواهند جا را برای رشد اسلام باز کنید ولی اسلام امکان رشد را برای شما باز نمیگذارد. حکومت اصرار میکند که شما به اسلام احترام بگذارید امّا اسلام به شما احترام نمیگذارد. اسلام میخواهد حکومت کند، ما را مطیع کند و به دنبال نابود کردن تمدن غربی ماست.
در سال ۱۹۴۵ نازیسم در اروپا شکست خورد و در سال ۱۹۸۹ کمونیسم در اروپا؛ و اکنون باید ایدئولوژی اسلامی شکست بخورد.» [۵]
اين يک فيلم نيست، بلکه ميکسي است از تصاوير خشن و عملياتهاي تروريستي که به اسلام نسبت داده شده و تصاويري از بدعتهايي در اسلام.
چهرهاي که از اسلام نشان ميدهد همان حرفهاي تکراري و هميشگي است که با برداشت از برخي بدعتها صورت گرفته، برداشت از آيات قرآن که در جنگ به پيامبر نازل شده و در بيان حالت جنگ است براي نشان دادن چهره اسلام .
فيلم سرشار از توهين و دروغ است، ولي چند نکته قابل تامل است
1. تمام تصاوير در صفحات کتابي با برگهاي کاهي نمايش داده ميشود که گويي قرآن است و خشونت ها و عمليات هاي تروريستي همه از درون قرآن سرچشمه مي گيرد
2. استفاده از کاريکاتور پيامبر اکرم (ص) در اول و آخر اين کتاب و شروع ثانيه شماري در اول باز شدن و پايان کتاب که گويي قرآن است و منفجر شدن کتاب
3. بيان ترجمه اشتباه از آيات استفاده شده و استفاده از آياتي که در زمان جنگ نازل شده براي زمان صلح
4. نسبت دادن عملياتها تروريستي 11 سپتامر و انفجار قطار در اسپانيا و... به قرآن و مسلمانان
5. استفاده از بدعتها در اين فيلم و نشان دادن آن به عنوان اسلام
آن چه در قسمت اول اين فيلم است ناشي از تصورات غلط و برداشتهاي سوء کارگردان «گيرت ويلدرز» و بي اطلاعي او نسبت به دين اسلام است نه استدلال.
استفاده از آيات قرآن و تعيبرها و بيان معاني نادرست آيات نه از روي استدلال و عقل است بلکه نشان دهند سوء غرض است.
بخش دوم به غربي ها هشدار ميدهد که آگاه باشيد که اسلام اروپا را فتح خواهد کرد و اسلام مخالف آزادي است و بايد براي آزادي به مبارزه با اسلام برخيزيم.
اين فيلم جايي براي انتقاد بر قرآن و اسلام ندارد بلکه از آغاز تا پايانش توهين است
مشکلات حقوقی
فیلم فتنه با مشکلات حقوقی نیز رو در رو شدهاست. کرت وسترگارد، کاریکاتوریست دانمارکی که پدیدآورندهٔ کاریکاتورهای جنجالی پیامبر اسلام است ادعا کردهاست که وایلدرز بدون اجازه از او، کاریکاتورش را در فیلم استفاده کردهاست. وی گفت اتحادیه خبرنگاران دانمارکی از ویلدرز شکایت خواهد کرد. و مدعی است که کاریکاتورش صرفاً در مورد اسلامگرایان افراطی است که بخش کوچکی از مسلمانان جهان هستند اما این فیلم آن را نمادی برای تمام مسلمانان نشان دادهاست. [۲۹]
همچنین ویلدرس در این فیلم به جای عکس محمد بویری قاتل تئو فان خوخ (ون گوگ) کارگردان هلندی عکس صلاحالدین خواننده رپ هلندی - مراکشی را در فیلم خود به نمایش گذاشتهاست. این خواننده رپ نیز از وایلدرز شکایت کردهاست.
راب مونز کارگردانی هلندی نیز میگوید که ویلدرس بدون اجازه وی بخشی از مصاحبه این کارگردان را با ون کوگ پخش کردهاست. [۳۰]
ویلدرز در دومین جلسهً دادگاه به جرم استفاده از عکس و تصاویر یکی از شهروندان هلندی به پرداخت ۳هزار یورو جریمه نقدی محکومشد[۳۱].
